Astım, solunum yollarının mikrobik olmayan iltihaplanma nedeniyle daralmasıdır. Bu daralma, solunum yolları daralmasındaki kasların kasılmasına, mukozanın şişmesine ve buradaki salgının artmasına bağlıdır. Bütün yaş gruplarında görülebilir. İlk belirtileri genellikle çocukluk yaşlarında ortaya çıkar. Gelişmiş ülkelerde ilkokul çağındaki çocukların %10’u, erişkinlerin ise %5’i kadarında astım vardır. Hırıltı, öksürük, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi başlıca belirtileridir. Bu belirtiler genellikle nöbetler halinde gelir.

Alerjik astımın başlıca nedenleri; ev tozları, polenler, evcil hayvanlar ve küf mantarlarıdır. Astım krizleri, havaların değişken olduğu dönemlerde, gece ve sabaha karşı daha sıktır. Alerjenler; sigara dumanı, hava kirliliği, nezle, grip gibi solunum yolları enfeksiyonları, çeşitli koku ve gazlar, bazı ilaçlar krizleri ortaya çıkaran en önemli faktörlerdir. Ev tozundan kurtulmak için yatak takımları ve battaniyeler haftada bir sıcak suda yıkanmalı, güneşte veya kurutucuda yüksek ısıda kurutulmalıdır. Özellikle yatak odalarında halılar kaldırılmalı, sert zemin döşemeleri kullanılmalıdır. Hayvanların evden uzaklaştırılması hiç olmazsa yatak odasına alınmamasına özen gösterilmelidir. Evdeki rutubetli alanlar sık ve derin temizlenmelidir.

Hastalık ailesinde astım bulunanlarda, saman nezlesi ya da egzama olanlarda daha sık görülür. Astımlı çocuk sahibi olma riskini arttırdığından hamilelik sırasında sigaradan kaçınılmalıdır.

Astımda erken teşhis çok önemlidir. Modern tıpta çok etkin ilaç tedavileri vardır. Ama çevre faktörlerinin kontrol edilmesi, en az ilaç tedavisi kadar, hatta daha fazla önemlidir. Erken teşhis için oldukça kolay uygulanabilen birçok kan, deri ve solunum testleri vardır. Şikâyetleri olan hastaların bir göğüs hastalıkları uzmanı tarafından incelenmesi ve gerekli tedbirlerin mümkün olduğunca erken alınması çok uygun olur. Astım tedavi edilmez veya yetersiz tedavi edilirse belirtiler sürekli hale gelebilir.

Astım hastası tedavi aşamasında öncelikle hastalığı başlatan etkenlerden sakınmalıdır. İlaçlarını doğru ve düzenli kullanmalıdır. Düzenli uzman doktor kontrolüne gitmelidir.

Fiziksel aktivite astım belirtilerinin en belirgin uyarıcısı olmasına rağmen egzersiz yapmaktan asla kaçınılmamalıdır.

Astım hastalığını tümüyle yok etmek mümkün değil, fakat kontrol altına almak mümkündür.

                             Uzm. Dr. Burhanetttin ALKAN

                                                                                                                Başhekim